Veel bedrijventerreinen in Nederland zien er hetzelfde uit: functioneel ingericht, veel steen, weinig groen. Logisch misschien, want jarenlang lag de focus op bereikbaarheid, ruimte en efficiëntie. Toch begint dat beeld langzaam te kantelen. Steeds meer ondernemers ontdekken dat een groene werkomgeving niet alleen mooier is, maar ook waarde toevoegt aan hun bedrijf. Uit onderzoeken blijkt ook dat werknemers minder vaak uitvallen en langer gezond blijven in een groene werkomgeving. Daarnaast zijn ze tot wel 15% productiever.
Toch blijft het bij veel ondernemers bij goede intenties. Niet omdat ze het niet willen, maar omdat er vragen spelen. Wat kost het? Hoeveel tijd moet ik erin investeren? En zit al dat groen mijn bedrijfsvoering niet in de weg? Die twijfels zijn begrijpelijk, maar in de praktijk blijkt vergroenen vaak een stuk toegankelijker dan gedacht. Stichting Greendustry zet zich in voor vergroening van bedrijventerreinen. Hugo Kranenburg ziet dat de drempel vaak groter wordt gemaakt dan nodig is: “Het hoeft niet ingewikkeld te zijn, en je hoeft ook helemaal niet alles in één keer aan te pakken.” Vergroening begint zelden met een compleet nieuw terrein. Juist kleine ingrepen maken al verschil. Een groene gevel, wat extra beplanting bij de entree of het vervangen van tegels door groen kan de uitstraling van een pand direct veranderen. Hugo: “Wat ook helpt, is om vergroening niet als los project te zien, maar als iets dat je slim meeneemt in momenten die er toch al zijn. Ga je verbouwen, uitbreiden of je terrein opnieuw inrichten? Dan is dat hét moment om na te denken over groen. Dat voorkomt extra investeringen achteraf.”
Vanuit Greendustry kunnen ze het gehele traject uit handen nemen. “Wij hebben de kennis en contacten om het hele traject van begin tot eind te begeleiden”, legt Hugo uit. “We gaan langs bij ondernemers om ze te enthousiasmeren en we bespreken ook vroeg in het proces de mogelijkheden voor de openbare ruimte. Daarvoor gaan we om tafel met de gemeente. We zien namelijk het liefst dat er een breed gedragen plan komt waarin de private en openbare ruimte als één geheel aangepakt wordt. Want een bedrijventerrein is meer dan alleen de bedrijven die er zijn. Ook de aanleg van wandel- en fietspaden, het plaatsen van bankjes en het planten van bomen draagt bij aan een gezonde werkomgeving. Zodra er animo blijkt te zijn, maken we een ontwerp. Op dat moment gaat het echt leven bij de ondernemers. Ze zien hoe het groen rond hun pand eruit gaat zien, én ze krijgen meteen de zekerheid dat de bedrijfsvoering niet in het geding komt. Sterker nog, laden en lossen kan ook prima onder een groen dak.” Als er overeenstemming is over het ontwerp, vraagt Greendustry offertes op bij lokale partijen. “We kiezen bewust voor lokale hoveniers, omdat we dan meteen afspraken kunnen maken over onderhoud”, zegt Hugo. “Ook zorgen we ervoor dat het nieuwe terrein klimaatadaptief is en bijdraagt aan de biodiversiteit van de omgeving. Zo helpen we de gemeente meteen met het behalen van haar doelen.” Als gemeente en ondernemers het eens zijn over de look en feel van het bedrijventerrein kan iedereen zelf aan de slag met zijn deel van het plan.
Tegenwoordig liggen bedrijventerreinen allang niet meer aan de rand van een stad of dorp. Vaak liggen ze tegen woonwijken aan, waardoor ze onderdeel worden van de leefomgeving van de buurtbewoners. Een groener terrein zorgt dan niet alleen voor een betere uitstraling, maar ook voor meer veiligheid en sociale interactie. Hugo: “Door een terrein groen en aantrekkelijk te maken, nodig je mensen uit om er gebruik van te maken. We zien bij andere projecten dat dit ook veelvuldig gebeurt. En dan niet alleen overdag als er mensen werken. Júist in de avonduren wandelen of fietsen buurtbewoners over het terrein. Dat zorgt er dus meteen voor dat er meer sociale controle is, wat de veiligheid op het terrein verhoogt. En ook de sociale interactie tussen medewerkers van verschillende bedrijven neemt toe. We zien dat mensen van verschillende bedrijven elkaar opzoeken tijdens de pauze.”
Of de aanpak van Greendustry werkt? Absoluut! Kijk bijvoorbeeld naar het parkeerbos in gemeente Molenlanden. Hugo: “Een bedrijf wilde daar een grasveld kopen om er parkeerplaatsen van te maken, maar de gemeente twijfelde al jaren. Wij stelden toen voor om economie en ecologie met elkaar te verbinden door er een parkeerbos van te maken. Er staan nu bomen, er ligt deelverharding en er is doorwortelbare ruimte. Het is dus écht net alsof je in het bos parkeert. En een bijkomend voordeel: medewerkers stappen na hun werk in een koele auto.” Een ander voorbeeld is de aanpak op een bedrijventerrein in gemeente Rijssen-Holten. “Bij dit project werken de ondernemers en de gemeente echt samen om het terrein te vergroenen. De gemeente vroeg ons om perceelontwerpen te maken voor de bedrijven op het terrein. Als een bedrijf akkoord gaat met het ontwerp, pakt de gemeente direct de aangrenzende openbare ruimte aan. We begonnen dit project met drie ontwerpen, maar dat zijn er inmiddels al twaalf.”
Wat opvalt, is dat vergroening zelden een individuele beweging blijft. Zodra één ondernemer begint, volgen er vaak meer. Dat werkt aanstekelijk. Een buurman die investeert in een groene gevel of een prettige buitenruimte, zet anderen aan het denken. Zo ontstaat er langzaam maar zeker een terrein dat als geheel verandert. “Uiteindelijk gaat vergroening niet alleen over planten, bomen of minder tegels”, sluit Hugo af. “Het gaat over de kwaliteit van de plek waar je dagelijks bent. Over medewerkers die met plezier naar hun werk gaan en over een uitstraling die past bij deze tijd. En ook over een terrein waar je als ondernemer trots op kunt zijn.”
